Pardus Dünyası

Bahadır Kandemir: x86_64: Bir Adım Daha

Mon, 15 Mar 2010 21:17:17 +0000

ULAKBIM'deki bazı servislerimizin yedeklerini ve muhtemelen Pardus 2011 derleme tarlasını barındıracağımız sunucumuza PAE destekli bir Linux paketi kurup 4GB üzeri RAM'i yalandan kullanmak yerine, Kurumsal 2 x86_64 kurdum bugün.

Üniversite kütüphanesinin tozlu raflarında kalmaya mahkum olmayan bir bitirme tezi hikayesindeki ufak bir paragraf bu. Tarih 15 Mart 2010.

Başta ÇOMÜ asıllı Pardus geliştiricileri olmak üzere, emeği geçen herkese teşekkürler.

Necdet Yücel: Pardus 64 bit projesi haberlerinin yeni adresi

Sun, 14 Mar 2010 13:22:00 +0000

Pardus 64 bit projesi ile ilgili teknik ve teknik olmayan yazıları bundan sonra kendi günlüklerimiz yerine 2uzeri6.blogspot.com adresinde yazacağız. Rss okuyucularınızın ayarlarıyla oynayabilirsiniz.

Bahadır Kandemir: Staj İpuçları ve Öİ Podcast

Sat, 13 Mar 2010 22:07:53 +0000

Bu yazı, staj başvurusunda bulunmak isteyenler ve Özgürlük İçin Podcast'teki staj ipuçları bölümü sonrası gözü korkanlar için. Staj başvurusunda bulunmak istemiyorsanız, Öİ Podcast'i dinlemediyseniz ya da gözünüz korkmadıysa bu yazısı okumayabilirsiniz :)

Geçen sene, staj duyuruları sonrası "Programcılar CV'leri Nasıl Okur?" başlıklı bir karikatürden bahsetmiş, başvuru yapanların nelere dikkat etmesi gerektiğini göstermeye çalışmıştım. Bugün yayınlanan Podcast'i dinlerken, karikatürün gereğinden fazla ciddiye alınabileceğini fark ettim. Sevgili Seda (Akay) ve Gizem (Belen), karikatürdeki "işletim sistemi ya da derleyici yazdıysanız puan kazanırsınız" derken, duyduklarım beni bile ürküttü. Geçen sene o karikatürü günlüğümde yayınlamam ve Gizem'e "geçen sene gönderdiğim karikatürde güzel tavsiyeler var" demem o kadar da iyi bir fikir değildi sanırım.

İşletim sistemi ya da derleyici yazmadıysanız, 3+ programlama dili bilmiyorsanız, bilgisayar kulübüne başkanlık yapmadıysanız, yarışma kazanmadıysanız korkmayın. Benim çizmediğim bir karikatür bu, bazı maddelerini çok beğendiğim için eklemiştim günlüğüme. Okunmasını tavsiye ederim (hâlâ), ama çok fazla da ciddiye almayın. "Pardus'a staja girmek, TÜBİTAK sınavını geçmekten zor" diye söylenmeyin, yok öyle bir şey :)

Ek: Karikatürü, Podcast'e konu olsun ve ziyaretçi sayım artsın diye yayınladığıma dair iddialar asılsızdır :)

Mete Bilgin: fPIC...

Mon, 08 Mar 2010 12:29:27 +0000

Sanki uzun zaman oldu blog girdisi yapmayalı diyerek bir giriş yapmış bulunayım :) Bir süredir Necdet Yücel tarafından sıkça "Blog yazın...." çağrılarına cevap vermek istedim.

Girdi konusu olarak da bir süre önce Gökmen Görgen ile konuştuğumuz bir konu olan fPIC olmasını tercih ettim. Neden olduğunu ise not olarak koyacağım. Konuyu daha çok dağıtmadan bi giriş yapayım konuya,

Nereden geldi bu fPIC?

fPIC ile karşılaşmam ilk olarak 64bit için paketleri hazır hale getirirken karşılaştım. Derleme sırasında aldığım hata ise;
"relocation R_X86_64_32 against `a local symbol' can not be used
when making a shared object; recompile with -fPIC .libs/assert.o: could not
read symbols: Bad value"

Oradaki 32'yi görünce kıllanıyor tabi insan. Güzelce derle şunu diyesi geliyor insanın, yoksa hata GCC de mi diye düşünebiliyor insan ;) Peki ufak bir araştırmadan sonra sorunu gördük ki paylaşımlı kütüphaneler için oluşturulan nesnelerin düzgün şekilde linklenebilmesi için -fPIC parametresi ile derlenmesi gerekiyormuş. Tabi ki sorunun çözülmüş oldu.

Kendisi bi gcc bayrağıdır. "Position-Independent Code"un kısaltılmasıdır. Türkçe'ye çevirdiğimizde konum bağımsız kod oluyor herhalde :) PIC, çıkan ikilik dosyanın belirli bir taban adresine yüklenmesini beklemez, bellekteki herhangi bir yerde mutlu olmayı bilir anlamına geliyor ;)
Kendisi i686 mimarisinde kullanıldığında bir fark oluşturmadığı söyleniyor. Bilemiyorum nedir, ne değildir. Ancak x86_64 mimarisi için daha yavaş çalıştığına dair rivayetler dolaşıyor. Alpha, SPARC64 ve iirc HP-PA mimarileri içinde gerekli olduğundan bahsi geçiyor.

Daha ayrıntılı bakmak isteyenler için :

http://www.technovelty.org/code/c/amd64-pic.html
http://en.wikipedia.org/wiki/Position-independent_code
http://www.gentoo.org/proj/en/base/amd64/howtos/index.xml?part=1&chap=3
http://www.redhat.com/archives/fedora-maintainers/2005-August/msg00094.html

Not: Herhangi bir yerde hata görürseniz bildirmekten çekinmeyin. Herkes herşeyi bilemez sonuçta ;)

Necdet Yücel: Pardus Kurumsal 2 x86_64 3. Önizleme Sürümü (seruhatto)

Fri, 05 Mar 2010 23:51:00 +0000

x86-64 tarafında önemli değişiklikler olduğundan yeni bir önizleme sürümü[1] daha hazırladık. Bu sürümde toolchain tamamen yenilendi, artık (birer sembolik link olan) /lib64 ve /usr/lib64 dizinleri yok. PiSi'de önemli yenilikler var. Bu önizleme sürümünün bir deneme sürümü olduğunu unutmamak gerekir.

Bu sürümün kod adı: seruhatto[2]

[1] http://tinyurl.com/seruhatto
[2] http://nyucel.blogspot.com/2009/11/64-bit-ekibinden-ilk-ayrls.html

Bahadır Kandemir: Ofisten Haberler

Fri, 05 Mar 2010 12:09:31 +0000

4 senedir çalıştığımız Ulusal Metroloji Enstitüsü laboratuvarlarını geride bırakarak Ulusal Elektronik ve Kriptoloji Araştırma Enstitüsü içindeki (kısaltma kullanmayayım da yazı uzun görünsün) yeni ofislerimize geçtik bu hafta.

UME laboratuvarları iyiydi, güzeldi ama son zamanlarda Pardus ekibine dar geliyordu. Staj döneminde de öğrenci sayısını sınırlı tutuyor, daha kötüsü rahat bir çalışma ortamı sağlayamıyorduk. Yeni staj döneminde (detaylar çok yakında) önceki senelere daha fazla stajyer alabiliriz.

Eski ofis fotoğraftaki gibi, herkesin sürekli bir arada olduğu bir yerdi. Yeni ofislerimiz ise, yaklaşık 400m²'lik dev bir laboratuvardaki 10 odadan oluşuyor.

Fotoğraf çekme izni alabilirsek, Pınar'ın başlattığı 366 projesini devam ettirmeyi ve her gün bir fotoğraf yayınlamayı planlıyoruz.

Tebdil-i mekanda ferahlık varmış, bizzat tecrübe ettik :)

Bahadır Kandemir: Geliştirici Olmak İsteyenlere Tavsiyeler – I

Thu, 04 Mar 2010 20:37:46 +0000

Bu yazıyı okuyabiliyorsanız, yazılım geliştirmek için gerekli teknik imkana sahipsiniz demektir. Bunun farkındaysanız, muhtemelen bu yazı size sıkıcı gelecektir; "Nasıl yani?", "İmkan derken?" ya da "Hani nerede?" diyorsanız, bu soruların cevaplarını (ve belki de Lost adasının sırlarını) da bu seride bulabileceğinizi umuyorum.

Baştan söyleyeyim: tavsiyelere uymanız Pardus geliştiricisi olmanızı garantilemez ve süper programlama becerilerine sahip olmanızı sağlamaz. Süper programlama becerisine sahip olmak için Balmer Peak'e ulaşmayı deneyebilirsiniz.

Halet-i Ruhiye

Sabırlı olun. Herşeyi bir anda öğrenmeniz mümkün değil. Aşırı yükleme yapıp dumanlar tüter halde dolaşmanızı kimse istemez. Yorum bölümünde sevgili Çetin'in hatırlattığı 10 Yılda Programlama Öğrenin makalesi okumanızı öneririm. Peter Norvig, programlamanın neden birkaç günde/haftada öğrenilemeyeceğini anlatıyor.
İngilizce öğrenin. En azından, teknik belgeleri okuyabilecek kadar. Kullanacağınız uygulamaların ve okuyacağınız kaynak kodlarının (evet, bol bol kaynak kodu okumanız gerekecek) İngilizce olacağını unutmayın. Okumanızı önereceğim belgelerin büyük bir kısmı ne yazık ki İngilizce olacak.
Bir işi yapmanın farklı yollarını arayın. Merak edin, merak iyidir. Araştırın, okuyun, bol bol kod yazın.

Posta Kutusu

Yoksa hemen bir tane e-posta adresi edinin. GMail'den iyisini görmedim. GMail hesabınız varsa, Google'ın sunduğu diğer hizmetlerden de faydalanabilirsiniz, serinin ilerleyen bölümlerinde bu servislerden sıkça söz edeceğim.
Adres içinde takma isim kullanmayın, isim bölümüne "LiNuX cOdEr" gibi komik şeyler yazmayın. Ciddiye alınmazsınız.
E-posta imzanızı kısa tutun. İsim, ünvan ve şirket/proje ismi yeterlidir, sahibi olduğunuz 20 web sitesi kimsenin umrunda olmayacağı gibi, ciddiyetinizden şüphe edilmesine sebep olabilir.
Nasıl Akıllıca Sorular Sorulur ve e-posta listeleri etiği belgelerini mutlaka okuyun. Liste etiğine uymayanlara cevap vermeyen bir ofis dolusu insan tanıyorum, haklılar da.

Çalışma Alanı & Araçlar

Konsol kullanmayı öğrenin, işlerinizi konsolda yapmaya alışın. Konsol size hız kazandırır. Kullanabileceğiniz uygulamaların geniş bir listesini A'dan Z'ye konsol uygulamaları sayfasında bulabilirsiniz.
Rahat kod yazabileceğiniz bir metin editörü ya da bir IDE bulun. Ben VIM kullanıyorum, konsolda çalışan editörlerin IDE'lerden çok daha kullanışlı ve hızlı olduğunu düşünüyorum. VIM kullanmayı denemeden önce kullanım kılavuzunu okumayı unutmayın. "Nereden kapanıyordu bu?" diye gelirseniz pis pis sırıtırım karşınızda :) Emacs da harikadır, lakin VIM daha kolay geliyor bana.
En az bir sürüm kontrol (revision control) sistemi kullanmayı öğrenin. Biz SVN kullanıyoruz, fena değil.
Python öğrenin. Hep söylerim, Pardus bir kısaltma olsaydı (ki değil), P kesinlikle Python olurdu. Hızlı geliştirme yapılabilen, güçlü bir dil.

Aklıma gelenler şimdilik bu kadar, iyi eğlenceler.

Bahadır Kandemir: BİLMÖK 6 – Arayüzlere Değil, Kaynağa Hükmedin

Sun, 28 Feb 2010 22:43:39 +0000

Bilgisayar Mühendisliği Öğrencileri Kongresi'nin altıncısı Konya Selçuk Üniversitesi'nde yapıldı. Mühendis adaylarının, bir işletim sisteminin pazarlamacılarıyla değil, geliştiricileriyle buluşmaları gerektiğini düşündüğümüzden hem sponsor olduk, hem de geliştiriciler olarak aralarında yer aldık.

"Mühendislik ve geliştirmeyi bize bırakın, siz bizim araçları kullanarak web sayfası ve muhasebe uygulaması falan yapın" mesajı veren, mühendislikle uzaktan yakından ilgisi olmayan bir pazarlamacının peşinde "Hocam, hocam" diye koşturan birkaç bilgisayar mühendis adayına fena halde kızsak ve üzülsek de, geleceği şekillendirmeye aday öğrencilerle tanışmak, konuşmak ve atölyede çalışmaktan büyük mutluluk duyduk.

Staj döneminde, fotokopi çekmekten öte işler de yapılabileceğini, bunun için "dayı" torpili gerekmediğini anlattık, elbette bunun nasıl hak edileceği ile birlikte. Biz seminerlerde, atölyelerde, standda ve çay sohbetlerinde defalarca (asla sıkılmadan) söylesek de, sanırım mühendis adaylarının kafalarındaki "ben de yapabilirim" düşüncesi, Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi öğrencilerinin 64bit Pardus sunumu sonrasında oluştu. Birkaç öğrencinin, Pardus geliştiricisi olma hikayesi, ÇOMÜ ve TÜBİTAK arasında imzalanan protokol ve ortaya çıkan ürünün kenara konup unutulacak sıradan bir okul projesi olmadığı gerçeği, zıplayan çaydanlık animasyonunun ne kadar kolay yapılabildiğinden çok daha etkileyiciydi.

Artık herkes farkında. Özgür yazılım, ücretsiz yazılım demek değil. Kod, satır satır satılan bir mal olmadığı gibi, özgür yazılım geliştiricileri fotosentez yapan organizmalar değil. "Bu işte para kazanamazsınız" yalanını, yalanı uyduranlar bile söylemiyor artık, bir kralcılar kaldı bunu devam ettiren. İki tıkla web sayfası, üç tıkla muhasebe uygulaması [1] yazmayı bırakın. Arayüzlere [2] değil, kaynağa hükmedin. Sizin görev yeriniz orası, aldanmayın.

[1] Bir grup mühendis adayına "Bakın birkaç tıklama ile, ne kadar kolay" mesajı veren pazarlamacılara ithafen söyledim bu sözleri. "Üç tıkla muhasebe uygulaması yazılmaz" türündeki mesajlarınızı "ben saydım, 1000 tıkla yazılır" cümlesi ile bir tutup eşe dosta anlatırım, uyarmadı demeyin.

[2] "Mühendis arayüz tasarımı yapmaz" anlamı çıkarmayın, demedim. Çıkaranlar oldu, üzüldüm, cevap vermeye çalıştım, birkaç yorum sonra XKCD'deki bir karikatür geldi aklıma, pes ettim.

Necdet Yücel: devel-x86_64 svn deposu hakkında (2)

Sat, 27 Feb 2010 10:32:00 +0000

Yaklaşık iki ay önce devel-x86_64 svn deposunu nasıl kullandığımız hakkında yazmıştım. X86_64 mimarisi için ayrı bir depo olmasının iki sebebi vardı. Bunlardan ilki 32bit deposundaki paketlerin 64bitte inşa dosyalarının nasıl olması gerektiği üzerinde çalışıyorduk. Diğeri de pisi henüz çoklu mimariler için paket üretecek durumda değildi.

Aradan geçen zamanla, elbette çok çalışmayla, hem depodaki paketlerin neredeyse tamamının x86_64 için nasıl paketleneceğine karar verdik hem de pisi kendisine eklenen yeni özelliklerle aynı inşa dosyalarıyla farklı mimarilerde farklı paketler üretebilecek duruma geldi. Elbette gerekli tüm bileşenlerde de geliştirmeler yapıldı. Durum böyle olunca svn depomuzda ayrı bir dizinine ihtiyaç kalmadı ve dün gece 02:04 itibariyle corporate2 deposundaki x86_64 dizini silindi.

Bu yazının sadece svn deposundaki bir dizinin silinmesi olarak değil de pisi'nin kazandığı önemli bir yeteneğin habercisi olarak okunmasını dilerim. Artık Pardus'un başka mimarilere port edilmesi nispeten daha kolay olacağı gibi Kurumsal 2'den başka sürümlerinin de 64bite port edilmesinin önü açılmış oldu.

Necdet Yücel: paralel bzip2 test sonuçları

Thu, 25 Feb 2010 11:17:00 +0000

64 bit için ilk testi yaptığımızdan bu yana aklımızda daha detaylı bir karşılaştırma yapmak vardı. Bu sefer karşılaştırma için Pardus katkı deposundaki pbzip2 paketini kullandık. Testlerde kullandığımız bilgisayarın özellikleri şöyle:

* 4 X Intel Processor (2.4GHz)
* 4 GB RAM

Sıkıştırdığımız dosya ise 903 MB'lık bir düz metin dosyası. Sıkıştırma, açma ve dosya boyu karşılaştırmaları Pardus C2 x86-64 üzerinde yapıldı ama diğer sürümlerde de farklı sonuçlar olmayacaktır.

Sıkıştırma süresi:

Dört işlemcili bir bilgisayarda bzip2'nin 200sn'de yaptığı işi pbzip2 62sn'de yapıyor. Peki oluşan sıkışmış dosyaların boyları nasıl? Sıkıştırma yapan bir program için sıkıştırılmış dosyanın boyutunun büyük olması istenilen bir şey değil elbette.

Sıkıştırılmış dosya boyutu:

Oluşan iki dosya arasında sadece 0.12MB'lık bir fark var. Başka bir değişle; bzip2 dosyayı 12.78'de birine sıkıştırırken pbzip2 12.80'de birine sıkıştırmış. Aradaki farkın oransal ifadesi (0.12/903) 0.00013, yani yüzbinde onüç. Oldukça kabul edilebilir bir fark. Sıkıştırılmış dosyaların açılma hızları arasında da ciddi farklar var:

Açma süresi:

pbzip2 ile sıkıştırılan dosyalar istenirse bzip2 ile de açılabiliyor. Bu testte 74.04MB'lık sıkıştırılmış dosya kullanılmıştır.

bzip2 ile 27sn'de açılan dosya pbzip2 ile 10sn'de açılıyor. Eğer dosya boyutundaki ufak artış problem olmayacaksa iyi bir tercih gibi görünüyor pbzip2.

Necdet Yücel: Pardus Kurumsal 2 x86_64 Önizleme Sürümü (Vecihi)

Mon, 22 Feb 2010 16:54:00 +0000

Üç gün önce duyurusunu yaptığımız x86_64 önizleme sürümünde yeni iso'nun yakında çıkacağını yazmıştık. Yeni özellikler eklenen Pisi'yi içeren yeni önizleme sürümü [1] adresinden indirilebilir. Bu önizleme sürümünün kod adı "Vecihi"[3],[5].

Az da olsa geri bildirim olaydı iyiydi[4] ;)

[1] http://members.comu.edu.tr/nyucel/C2/PardusCorporate2-Preview-x86_64[vecihi].iso
[2] http://members.comu.edu.tr/nyucel/C2/PardusCorporate2-Preview-x86_64[vecihi].iso.SHA1SUM
[3] http://www.youtube.com/watch?v=Ah_7h-WHRAc
[4] http://www.youtube.com/watch?v=_XEFAIoIghs
[5] http://www.facebook.com/photo.php?pid=2494033&l=d86ed53ea7&id=554068844

Bahadır Kandemir: Eve Dönerken

Sat, 20 Feb 2010 00:56:02 +0000

ÇOMÜ 64bit Atölye Çalışması sonrası eve dönerken, Fatih ve Ozan boş durmadı ve tek kaynak depoda birden fazla mimarinin desteklenmesi için gerekli PISI değişikliklerini yapmaya başladı, laptop pilleri bitene dek 3 özelliği tamamladılar.

Tekirdağ'a girerken yaptığım "Paket imzalamayı da yapsaydınız" nüktesi, ilk mola yerinde imzalama ile ilgili mini bir tartışma başlattı, hal böyle olunca da yolun kalan kısmında kodu yazmak kaçınılmaz oldu. Bilgisayarımın pili dayanmadı bu heyecana, 5 dakika geçmeden kapanıverdi, pile servis yolu göründü.

Eve dönünce kodu yazmaya mecbur hissettim kendimi. Sait Faik gibi, "yazmasam deli olacaktım". Kısa bir sürenin ardından ~60 satırlık bir Python modülü çıktı ortaya. Konsol uygulaması haline getirince ~100 satır, dökümantasyonla birlikte ~190 satır oluverdi. Paket imzalama işi için bunu kullanır mıyız bilmiyorum ama, OpenSSL ve Python ile bu işin ne kadar kolay halledilebileceğini keşfetmek eğlenceliydi.

Betiğe ve dökümanlara buradan ulaşabilirsiniz. Anahtar ve (self-signed) sertifika oluşturmak için yapılması gerekenleri de yazdım, afiyet olsun.

Necdet Yücel: COMU 64 bit atölye çalışması

Fri, 19 Feb 2010 23:31:00 +0000

Bundan önce gayrı resmi olarak süren 64 bit çalışmalarımız 18 Şubat itibariyle ÇOMÜ ve TÜBİTAK UEKAE arasında imzalanan işbirliği protokolüyle resmiyet kazandı. Böylece sıkça duyduğum "peki Pardus da bunu kullanacak mı?" sorusu da cevabını bulmuş oldu.

Bu protokol imzalanmadan önce biz iki kez Gebze'ye görüşmeye gitmiştik. İmzadan sonra 64 bit atölye çalışması için Çanakkale'ye gelen Erkan Tekman, Onur Küçük, Bahadır Kandemir, Ozan Çağlayan ve Fatih Aşıcı ile çok verimli iki gün geçirdik (ben çokça eğlendim doğrusu). 64 bit deposunu nasıl sürdürüleceği hakkında önemli kararlar aldık ve uygulamaya başladık. Ümit ediyoruz ki çok kısa bir süre sonra depoların bakımı daha kolay bir hal alacak, hatta ikinci bir depoya belki de ihtiyaç kalmayacak. Merak edenlerin okuyabilecekleri projenin teknik ayrıntıları içeren bir blog olacak.

Bu işbirliğinin her iki taraf için de faydalı olacağına inanıyorum. Artık daha çok çalışacağız.

Necdet Yücel: Pardus Kurumsal 2 x86_64 Önizleme Sürümü (20100219)

Fri, 19 Feb 2010 13:23:00 +0000

Pardus ekibinden arkadaşların katılmasıyla iki günde yoğun bir çalışma sonucu iki hafta önce yayınlanan Pardus Kurumsal 2 sürümünün ikinci resmi deneme sürümünün 64-bit geliştirici sürümü hazır.

http://members.comu.edu.tr/nyucel/C2/PardusCorporate2-Preview-2010.02.19-x86_64.iso
http://members.comu.edu.tr/nyucel/C2/PardusCorporate2-Preview-2010.02.19-x86_64.iso.SHA1SUM

Bu sürümde mümkün olduğunca Kurumsal 2 sürümünün 2010.02.02 önizleme sürümündeki paket sürümleri kullanılmaya çalışılmıştır. Eksik paket sayısının bir önceki sürüme göre oldukça azaldığını söylemek isterim.

Bir önceki iso'yu eğer kuran olmuşsa bu sürüme upgrade edemeyeceğini ve depoyu artık kullanamayacağını da yazmış olayım. Bundan sonraki sürümlerde böyle bir değişiklik olmamasını umuyoruz. Kısa bir süre sonra daha yeni bir iso hazırlanmış olacak.

Gökmen Göksel: Otomatik saatler

Mon, 15 Feb 2010 18:31:21 +0000

Siz hareket ettikçe sizin hareketinizden enerji alan ve yapıldığı teknolojiye bağlı olarak ya içerisindeki pili şarj eden ya da içindeki zemberek sayesinde mekanik olarak kurma işlemini gerçekleştirerek çalışmaya devam eden saatler. İngilizcesi “Automatic Watches” olunca Türkçesi biraz anlam karmaşasına yol açıyor olsa da başka mantıklı bir çeviri gelmedi aklıma..

Mekanik olanlar ortalama 1-2 gün boyunca durdukları yerde çalışmaya devam edebilirler. Pil şarj eden modeller ise genelde 1-2 gün sonrası uyku konumuna geçerek mekanik aksamı çalıştırmak yerine sadece saatin bilgisini dijital olarak tutarlar ve herhangi bir hareket ile şarj edilmelerini takiben mekanik aksamı gerçek zamana göre güncellerler.

Eski işlerimi toparlarken, okunmamış maillerimi okurken fark ettim ki Türkiye’deki otomatik özgür yazılım saatini harekete geçiren ve onu sürekli olarak şarj eden bir ekip ile çalışıyorum (Zorunlu hizmetin ardından bugün işte ilk günüm..) Sadece bu ofiste çalışan insanlardan bahsetmiyorum; hata giren, yorum yapan, saati çok hızlı şarj edeyim derken hızını alamayan ama her yönüyle bir şekilde bir sonraki adım için enerji üreten insanlardan bahsediyorum.

Özgürlükİçin‘in hazırladığı PodCast‘i dinledim biraz önce; resmen duygulandım yahu -arada Pardus Piyango talihlileri de açıklandı – :) Sonrasında Beyin‘de gezindim bir süre; gerçekten ele alınabilecek o kadar güzel yeni fikir var ki..

Sevgili Necdet Yücel‘e ve 64bit ekibindeki tüm ar ka daş lara da 64bit Pardus sürümü için gösterdikleri müthiş çaba içinde ayrıca büyük bir teşekkür etmek istiyorum, zira özgür yazılımlarda yapılacak işler için konuşmak çok kolaydır fakat bir şeyler yapmak, işleri sonuca bağlamak her zaman sıkıntılı olur.

Bakalım ilerleyen günlerde zembereği gerebilmek için neler yapacağız..

Erkan Tekman: Pardus 2011 Sürüm Camia Temsilcisi

Wed, 03 Feb 2010 16:09:28 +0000

Özellikle Kurumsal sürüm dalımızın belirginleşmesi ve resmiyet kazanması ile 2000 serisi sürümlerimizin geliştirilmesinde kullanıcı camiasının sesine daha fazla kulak verme gereği ve olanağı ortaya çıkmış durumda. UEKAE ekibi olarak olabildiğince açık ve paylaşımcı bir yönetim tarzı oturtmayı can-u gönülden istiyoruz, her zaman çok belli etmesek de Kullanıcı camiamıza sürüm geliştirme konusunda daha fazla yetki ve inisiyatif vermek de bu konudaki uygulamalarımızdan biri. Pardus 2009 yolunda bir Ürün Yöneticisi belirlemiştik, uzunca bir zaman da Sürüm Yöneticimiz ile hayli uyumlu çalıştı. Ancak sonrasında çeşitli kısıtlar ve özel nedenlerle bu programdan fazla verim alamadık Pardus 2011 için bu yolu bir kez daha, bu kez biraz farklı bir yaklaşımla deneyeceğiz…

Pardus 2011′in geliştirilmesinde kullanıcı camiası ile iletişimimizi Sürüm Camia Temsilcisi (kısaca SCT) sağlayacak. SCT’in iş tanımı şu maddeleri içeriyor:

SCT, geliştiriciler ve topluluk arasında bir köprü görevi görerek Sürüm Yöneticisi’nin sürümün getireceği yenilikler ve kapatacağı eksiklere karar vermesine Pardus kullanıcılarının taleplerini ileterek katkıda bulunur.
SCT, Pardus kullanıcıları listesini, ozgurlukicin.com forumunu, ozgurlukicin.com beyin bölümünü, özellikle küresel Linux ve özgür yazılım mecralarındaki Pardus değerlendirmelerini ve Pardus hata takip sistemini yakından takip eder. Bu platformlardaki yararlı gördüğü fikirleri, kullanıcıların acil ve/veya engelleyici sorunlarını belirli periyotlarla Sürüm Yöneticisi’ne bildirir.
SCT, Sürüm Yöneticisi ve geliştiriciler tarafından verilen teknik kararların, kullanıcı deneyimini etkileme durumlarına bağlı olarak, kullanıcı camiasına iletilmesi konusunda Sürüm Yöneticisi’ne yardımcı olur.
SCT, YALI tanıtım metinleri, yardım merkezi, kullanıcı kılavuzu, sürüm duyurusu da dahil olmak üzere, sürüm ile ilgili olarak üretilen tüm belgeleri inceler ve nihai onay konusunda Sürüm Yöneticisi’ne görüş bildirir.

Bu kapsamda Pardus 2011 SCT olarak görev alması için sevgili Kubilay Kocabalkan‘a teklif götürdük, o da kabul etti. Bu sayede Kubilay’ı Sürüm Yöneticimiz sevgili Gökçen ile ilk etabı 11 ay, tümü de neredeyse 2,5 yıl sürecek bir yolculuğa çıkarıverdik. Kolay gelsin Kubilay, işlerinde kolaylıklar…

Erkan Tekman: Pardus 5 Yaşında

Wed, 03 Feb 2010 08:46:24 +0000

Pardus resmi web sitesinden:

Açık kaynak kodlu, özgür işletim sistemi Pardus, bugün 5. yaşını kutluyor. Pardus’un ilk ürünü olan Çalışan CD 2005 yılı Şubat ayında Gaziantep Üniversitesi’nde düzenlenen Akademik Bilişim Konferansında kamuya duyurulmuştu. Pardus, 2003 yılında TÜBİTAK UEKAE (Ulusal Elektronik ve Kriptoloji Enstitüsü) bünyesinde bir olurluk ve planlama projesi olarak başlatılmış ve hızla çekirdek bir teknik ekip toplanarak Linux temelli, açık kaynak kodlu ve GNU GPL özgür lisanslı bir işletim sistemi dağıtımı geliştirme işine girişilmişti. Bugün varılan noktada Pardus, geniş kitleler tarafından çok yakından takip edilen ve her geçen gün artan sayıda kurum tarafından tercih edilen bir işletim sistemi haline geldi.

yazının tümü burada ve ayrıca burada…

Mete Bilgin: 1 şubat

Mon, 01 Feb 2010 23:09:13 +0000

Uzun çalışmamız ürünü olan pardus kurumsal 2 64 bit pardus alfa sürümü çıktı. Uzun günler boyunca çalıştık, sorun çözdük hep beraber(Pardus ekibine yardımları için çok teşekkür ederiz) ve ilk kurulan cd'miz artık hazır. Tabi ki içerisinde hatalar olabilir sonuçta alfa sürümü ;) Hataları bildirmekten çekinmeyiniz, yardım etmekten ise hiç çekinmenize gerek yok tabi ki.

Bu sürüm'ü kuracak ve kullanacak olan tüm arkadaşlara sesleniyorum, güle güle kullanın. Çalışmaya devam edeceğiz yakından takip ediniz;)

ps: bir iki link vermeden bu yazıyı sonlandırmak gereksiz olacağı için,

Şurada ilk alfa sürümümüz : http://members.comu.edu.tr/nyucel/Pardus-C2-x86_64-alfa.iso
Burada da depomuz : http://x86-64.comu.edu.tr/pisi-index.xml.bz2
Bu da sha1sum'ı tabiki : http://members.comu.edu.tr/nyucel/Pardus-C2-x86_64-alfa.iso.SHA1SUM

Necdet Yücel: Pardus Kurumsal2 64-bit Kurulan CD alfa sürümü hazır

Mon, 01 Feb 2010 16:35:00 +0000

Pardus Kurumsal2 64-bit Kurulan CD'nin ilk sürümü daha önce yayınladığımız sürüm takvimine[1] uygun şekilde hazır[2].

Depoda 1842 adet paket bulunmasına rağmen openoffice.org, thunderbird gibi bazı paketler şimdilik bulunmuyor ama çalışmalarımız sürüyor.

Çok çalışan 3M'ye tebrikler, çok yardımcı olan Pardus ekibine teşekkürler.

[1] http://nyucel.blogspot.com/2009/10/64bit-pardus-surum-takvimi.html
[2] http://members.comu.edu.tr/nyucel/Pardus-C2-x86_64-alfa.iso
[3] http://members.comu.edu.tr/nyucel/Pardus-C2-x86_64-alfa.iso.SHA1SUM

Gökmen Göksel: Teknoloji.

Thu, 28 Jan 2010 19:03:45 +0000

Hani şu anda bu yazıyı okuduğunuz o plastik kutunun içindeki her şey. Her gün değişiyor teknoloji. Bazen tekrarlıyor kendisini bazen yeniliyor..

Bakış açılarımız değişiyor, alışkanlıklarımız değişiyor, teknoloji bazen ayak uyduruyor bazen bize yön veriyor.

3 sene öncesine kadar dokunmatik cihazlar yanlış tasarımlarının kurbanı kalemlerle birlikte pek bir kullanışsızdılar ama teknolojiktiler (!). Sonra birileri dokunmatik bir cihazın gerçekten dokunulabilir bir şey olmasını akıl etti ve gerçekleştirdi. iPhone mobil dünyayı sağdan sola geçirdi. Sadece o incecik, dokunulabilir, kompakt donanımı ile değil, üzerinde çalıştığı müthiş donanımın hakkını veren yazılımları ile de çok büyük bir değişime sebep oldu.Mobil dünyanın donanım üreticileri iPhone‘a bakarak donanım üretmeye başladılar. Yazılım üreticileri mobil MacOsX ‘i temel aldılar. Büyük abiler mobil yazılım pazarına girmeye karar verdi vs. vs.

Mobil pazarın en önemli oyuncusu Nokia bile Apple‘ın mükemmel bir şekilde gerçeğe dönüştürdüğü bu yaklaşımı yeni yeni keşfetmeye başladı.. Binlerce modele sahip olmasına rağmen hiçbir Nokia modeli iPhone’un yakaladığı başarıyı yakalayamadı.. Hatta birkaç yüz tanesi bile tek başına iPhone ile başa çıkamadılar..

Teknoloji durmuyor ya yerinde hani değişiyor, yeniliyor ya kendini.. E-book (elektronik kitap) denilen, başta pasif monochrome ekranları, elektronik mürekkebi ile geldi. Önce gerçek kağıttan kitapların en büyük oyuncusu Amazon el attı e-book işine.. Kindle’ı çıkarttı kısmen başarılı oldu.. Ekran okuma için gerçekten çok başarılıydı, müzik dinleyebiliyordunuz ve internete girebiliyordunuz siyah-beyaz.

Apple ?

Durmadı tabi, tablet bir bilgisayar çıkaracağı söylentileri dolaşmaya başladı.. Bir sürü tasarımcı olası iTablet tasarımlarını ortaya attılar (isim bile çelişkili idi iTablet, iSlate ..). Artık Apple’ın tasarım yaklaşımını anlamış olacaklar ki (sadece basit) ortaya atılan olası tasarımların hemen hemen hepsi dün Steve Jobs‘ın biz Dünyalılara duyurduğu iPad ile hemen hemen aynıydı.

Yine yaptılar. Steve Jobs efsanevi tanıtımı sırasında iPad’in yerini şu şekilde tarif etti; “herkesin telefonu ve dizüstü bilgisayarı var, biz bunların yanına üçüncü bir teknoloji yerleştirmeyi hedefledik ve sanırım başarılı olduk“.

Steve Jobs işe geri döndükten sonra ilk olarak büyük yanlışı düzeltti Intel‘e geçti. Masaüstü ve Dizüstünde çok değerli olan bu adımı yenilenmiş gri-siyah tasarımlı iMac‘ler izledi. iPod‘un başarısını ve gelişimini söylemeye gerek yok herhalde :) Arada o müthiş tasarımcılarının elinden MacBook Air çıktı.. iPhone ile dokunulabilen efsaneyi yarattıktan sonra yine yeni bir efsane ile aramızda. FSF‘nin dediği gibi iBad olabilir özgürlük için; ama teknolojinin bu kadar gelişmiş olması heyecan verici.. Hep Apple yapıyor olsa da ben mutlu oluyorum :)

Zemberek NLP: Firefox 3.5-3.6 icin imla denetimi

Sat, 23 Jan 2010 15:18:03 +0000

Tr-spell projesinde yer alan turkce imla denetimi paketini Firefox 3.5 ve 3.6 ile calisir hale getirdim. Isteyenler indirebilir . Kurulum icin: http://code.google.com/p/tr-spell/wiki/FirefoxEklentisininKurulmasi . Chrome kullaniyorsaniz zaten kendi icerisinde turkce imla destegi var.

Doruk Fişek: Pardus Kurumsal 2 Katkı Deposu

Tue, 19 Jan 2010 08:57:35 +0000

Pardus‘un Mayıs’a doğru kararlı sürümünün çıkması düşünülen “Kurumsal 2″ dağıtımı için TÜBİTAK-UEKAE diğer sürümlerden farklı bir politika güdüyor. Bu sürüm için diğerlerinden daha uzun süre destek verilmesi planlanırken, resmi paket deposuna daha az yazılım alınıyor; depoya alınmayan ek yazılımların yerleştirilebileceği bir katkı (contrib) paket deposu oluşturmaya da sıcak bakmadıklarını belirtilmişlerdi.

Bunun üzerine ben ve Türker (Sezer), Linux Kullanıcıları Derneği bünyesinde bir kurumsal 2 katkı deposu açmayı düşündük. Bir haftaya yakın bir inşaat sürecinin ardından da depoyu ve bir web sayfasını (wiki, svn, iş takip sistemi ile beraber) çalışır hale getirdik.

Deponun web sayfasında ayrıntılı bilgi bulabilir, depoyu Kurumsal 2 sisteminize ekleyebilir, depo gelişimini takip edebilir, paketleme isteklerinde bulunabilirsiniz. Paketleme çalışmalarına katılmak isteyecekleri de aramızda görmekten mutluluk duyarız.

Mete Bilgin: BuildFarm

Fri, 15 Jan 2010 00:40:31 +0000

Build farm hakkında bir ufak çaplı bir yazmıştım ancak kaza sonucu yok olunca kısa ve öz bir şekilde build farmdan bahsetmeyi daha doğru buldum.

Buildfarm bizim elimizle yaptığımız paket derlemeyi otomatikleştirmeye yarayan bir buluş diye adlandırabiliriz. Kendisini doğru yapılandırınca, verilen xml'lerin paketlerini yapıyor, svn'de paketlerde bir değişiklik oluştuğunda haberdar olup onların paketlerini yapıyor, şu paketleri yapmaya başlıyorum, şu paketleri bitirdim ve şu paketlerde sorunlar yaşadım diye mail atıyor. Yapamadığı paketleri de bekletiyor...

Peki çalışır hale nasıl getirilir?

Başlangıçta svndeki son revizyonunda bir takım sorunlar var. Pardus ekibinden yeniden yazıldığı hakkında bilgi aldım. O yüzden sayın Türker Sezer ile konuşmamdan sonra açıklayıcı bilgilerinin ışında revizyon 24480 kullanmaya başladım(Ve onu anlatacağım).

Teknik olarak buildfarm pisinin yapacağı birşeyi yapmıyor. Bizim ile pisi arasında duruyor diyebilirim. Biz buildfarm'a toplu görevler veriyoruz, o da pisiye sırası ile iletiyor, oluşan paketleri bir yere topluyor ve index oluşturuyor(wrapper olarak kullanılıyor yani). Hayat kurtarıyor bile diyebilirim.

İki şeye ihtiyacımız olacak başlangıç olarak;
- buildfarm kaynak kodlarına,
- Buildfarm'a verilecek olan paketlerin pspec.xml ve actions.py içeren havuzu(repository).(Birde pardus'a tabiki)

İlk olarak /root un içerisine indirmemenizi tavsiye ediyorum. Çünkü disk dolsa bile root için ufak bir alanın kalması gerektiği ve böylece sisteme müdahale edebilme imkiyanının bulunabilmesi için...

Örnek olsun diye ben /hede diye bir dizin açtım kabul edelim.

ilk olarak;

# cd /hede
# svn co -r 24480 http://svn.pardus.org.tr/uludag/trunk/buildfarm

Bu sayede build farm kaynak kodlarını sistemimize indirmiş bulunuyoruz.

# svn co http://svn.pardus.org.tr/pardus/2009/devel

Bu sayede havuzu /hede dizinimize indirmiş bulunuyoruz. Bu havuzun svn yapısı ile tutulması buildfarm içinde gereklidir çünkü kendisi bu havuzdaki güncellemeleri kontrol edebiliyor. Böylece kendisine bunları ekledim, bi zahmet yapı ver dememize gerek kalmıyor.

# cd /hede/buildfarm

Bu dizinde bulunan config.py python kodunu düzenleyerek buildfarm'ı çalışır hale getireceğiz(python bilmenize gerek yok bunun için).

localPspecRepo = "/hede/2009/devel" -> Burada indirmiş olduğumuz paket havuzumuzun yolunu gösteriyoruz. Böylece buildfarm ne üzerinde çalışacağını öğreniyor.

logFile = "/var/cache/pisi/buildfarm.log" -> Buildfarm'ın temel loglarının bulunacağı dosyayı belirtiyoruz.

outputDir = "/var/cache/pisi/buildlogs/" -> Yapılmaya çalışılan paketler ile ilgili logların tutulacağı dizini belirtiyoruz.

binaryPath = "/var/cache/pisi/packages/" -> Oluşan paketlerin koyulacağı dizin

testPath = "/var/cache/pisi/packages-test/" -> Build farm'ın kendi oluşturduğu paketlerin dizini

debugSupport = False

debugPath = "/var/cache/pisi/packages-debug/"

ignoreCheck = True -> Actions.py'lerde check kısımlarının geçilmesini sağlar. Pek çok pakette bu testler düzgün yapılamadığı için ön tanımlu true gelir.

sendEmail = True -> Yaptıklarını bize haber verecek olan güzel teknoloji.

mailFrom = "buildfarm@pardus.org.tr" -> Gönderilecek mail'de kimden gelmiş kısmı

announceAddr = "buildfarm@pardus.org.tr" ->

ccList = ["buildfarm@pardus.org.tr"] -> Kime ek olarak gönderilecek

smtpServer = "mail.pardus.org.tr" -> Smtp servisi veren ve mail'in gönderileceği sunucu

useSmtpAuth = True -> Smtp gönderirken kimlik kanıtlaması yapılacağını belirtiyor.

generateDelta = True -> Hayatı kolaylaştıran delta paketlerin yapılacağını belirtiyor.

deltaBlacklist = [] -> Bu liste ise delta paketlerinin yapılmaması gereken paketlerin isimleri yazılması gerekiyor.

Şimdi bir adet mailauth.py diye dosya oluşturuyoruz. Çünkü mail gönderirken hangi kullanıcı ve parolası ile göndereceğini buraya bakarak söyleyecek. İçerisine

username = "hede@hodu.org.tr"
password = "xxxxxxxxxxxxxxxx"

yazılması yeterli. Çalıştırırken ilk olarak repomanager.py çalıştırılması daha sonra ise main.py çalıştırılması gerekmektededir.

Buildfarm çalıştıktan sonra /var/pisi altında iki tane dosya oluşacak;

- workQueue, -> Burada yapılacak olan paketlerin pspec.xml'lerinin tam yolları yazılıyor,
- waitQueue -> Burada ise yapılmasında bir sorun oluşmuş paketlerin bir sonraki çalışmada yeniden yapılabilmesi için sırada beklemeleri için tam yolları yazılı.

Ek olarak da /etc/pisi/pisi.conf'da bir kaç düzenlemeyle daha hızlı bir buildfarm elde edebiliriz;

[build]
buildhelper = ccache -> Bu seçenek derleme yaparken ccache paketinden yardım alır. Daha hızlı bir derleme oluşur.

buildno = True -> Bu seçenek ile aynı sürümden iki paketin çakışması engellenir.

cflags = -mtune=generic -march=i686 -O2 -pipe -fomit-frame-pointer -fstack-protector -D_FORTIFY_SOURCE=2 -g3 -ggdb -> Sona gelen -g3 -ggdb ile debug parametresi verilmiş olur. Oluşan hatalarda daha anlaşışır çıktılar gözlemlenebilir.

compressionlevel = 9 -> Paketlerdeki sıkıştırma oranını arttırır. Ancak sistemin canına okur.

cxxflags = -mtune=generic -march=i686 -O2 -pipe -fomit-frame-pointer -fstack-protector -D_FORTIFY_SOURCE=2 -g3 -ggdb -> Sona gelen -g3 -ggdb ile debug parametresi verilmiş olur. Oluşan hatalarda daha anlaşı
şır çıktılar gözlemlenebilir

enableSandbox = True -> Paket derlenirken temel sisteme erişim kontorlü yapmasını sağlar.

fallback = ftp://ftp.pardus.org.tr/pub/source/2009 -> Paketin kaynak kodunun adresi cevap vermiyorsa buradan indirmeye çalış.

generateDebug = True ->

host = i686-pc-linux-gnu -> Üzerinde bulunan gcc'nin hangi mimari için derlendiği(biraz karışık oldu galiba :)

jobs = -j5 -> Yapılan derleme işleminin paralelleştirilme sayısı(çekirdek sayısı +1 diye hesaplayabiliriz.)

ldflags = -Wl,-O1 -Wl,-z,relro -Wl,--hash-style=gnu -Wl,--as-needed -Wl,--sort-common -> Dinamik kütüphaneler için gerekli bayraklar.

Not: Buildfarm kurarken kullandığınız dağıtımın o sürümünün havuzunu almaya dikkat ediniz(2008 üzerinde 2009 buildfarm'ı mantıklı değil;)

S. Çağlar Onur: The Restaurant at the End of the Universe

Mon, 04 Jan 2010 00:51:33 +0000

Pek uzun zamandır bu günlüğü sadece veda yazılarımı yazmak için kullanır olduğumdan geleneği bozmamak adına bir tanesini daha yazmadan geçemedim. Buyrunuz buradan yakınız;

Temmuz 2008'den beri Symantec çatısı altında yürüttüğüm profesyonel çalışma hayatım Aralık 2009 itibariyle sona erdi. TÜBİTAK çatısı altından çıktıktan sonra gözlemleme şansı bulduğum dış dünyada olup bitenleri algılayabildikten sonra, beraber çalışılabilecek en düzgün ekiplerden biri ile ile yaklaşık 1.5 sene boyunca çalışma şansı bulduğum için kendimi gerçekten hallice şanslı hissediyorum. Hazır yeri gelmişken başta harika bir teknik adam, nefis bir insan ve kusursuz bir patron olduğu için Burak Dayıoğlu'na, güzel bir takım olma becerisine sahip çok az ekipten biri oldukları için tüm Symantec Türkiye Danışmanlık ekibine, ve her biri işinin erbabı olan Symantec Türkiye Satış ve Satış Öncesi ekiplerine teşekkür etmeden bu yazıyı tamamlayamayacağım.

Bu süre zarfında dış dünya diye tabir etmekten nedensiz bir zevk aldığım o yerde o kadar çok mutsuz, yerinde saymayı gelenek haline getirmiş, tabansız bir özgüvenle konuşan ve/veya hareket eden, düşünce sistemindeki çarpıklıklardan dolayı o yaşa kazasız/belasız gelmiş olabilmesi bile mucize olabilecek, yaptığı işi sevmeyen/saymayan v.b. insan ile tanıştığımdan verebileceğim yegane tavsiyem gelecekteki iş yerinizi ve iş arkadaşlarınızı seçerken dikkatli olmanız olabilir. Aksi halde, ne yazık ki bence pek doğru dönmeyen bir çarkın, kırık/arızalı/aksak bir parçası olarak bitmenizin çok zor ve zaman alıcı olmadığını tecrübe etmekte pek zorlanmayacağınızı düşünüyorum. Bu tabi ki sektör diye tabir edilen dış dünyanın her yanının böyle olduğu anlamına gelmemeli, bu süre zarfında sayıları iki elin parmakları kadar bile olsa da tanıştığım pek değerli insanlara da buradan selamlar olsun.

Aralık başından itibaren Princeton Üniversitesi, Bilgisayar Bilimleri bölümünde yürütülmekte olan Planet-Lab projesinde Araştırmacı sıfatı ile çalışmaya başladım. Bu hamlenin doğal bir sonucu olarak da pek yakın bir gelecekte ABD'ye taşınıyor ve hayatımın şimdilik bilinmez bir süresini oralarda geçiriyor olacağım. Dünyanın en saygın akademik ortamlarından birinde, harika bir kampüste, birbirinden değerli insanlar ile beraber çalışma fırsatı yakalamış olmaktan dolayı son derece heyecanlı ve mutluyum. Bu değişikliğin bir diğer tadından yenmez güzelliği ise pek değerli dost Barış Metin ile, her ne kadar aynı ülke sınırları içinde olmayacak olsakta, beraber çalışacak olmamız...

Bu değişikliğin kaçınılmaz olarak yanında getireceği bir seri özlemi omuzlama yardımcı olan/hayatlarında olan ve olacak olan bir sürü değişikliği sessizce kabul eden pek sevgili ailem'e, her kararımda koşulsuz yanımda olan/beni kendinden önce düşünen/nefes aldığım her anımda iyi ki varsın dediğim pek değerli hayat arkadaşım Seda'ya ve bu geçen senelerde her birini tanıma şansı yakaladığım için sonsuz mutlu olduğum onlarca değerli dostuma da her şeyden çok teşekkür etmeden ve "iyi ki varsınız ve her anımda hep olun..." demeden bu yazıyı bitirmek tatlı yemeden sofradan kalkmaya benzeyeceğinden (ve bu bazı kültürlerde ölümle bile cezalandırılabilecek ciddi bir suç olduğundan) kendilerine buradan da bir kez daha seslenmeden edemedim.

Ne demişler, "So Long, and Thanks for All the Fish..."

Mete Bilgin: Dayanılmaz sona yaklaşırken...

Sat, 02 Jan 2010 22:36:29 +0000

Başlıktan pek bir şey anlaşılmasa da son gelişmeler hakkında ekipteki herkes bir şeyler yazdı.[0][1][2] Bu konu hakkında bir iki satır karalama ihtiyacı hissettim bende.

Uzun bir süredir sıkı çalıştığımızı bilmeyen kalmadı herhalde ancak meyvelerini toplamaya başladık. İlk meyve olarak chroot olduğumuz zaman aldık(Ekip dışında bulunanları pek az tat veren ilk meyveydi. Ekip içinde ise ufak bir kutlama havası esmişti). Daha sonra pisi'yi ayağa kaldırdığımızda aldığımız meyve çok tatlıydı(özellikle pisinin yapması gereken her şeyi ellerimizle yapan bizler için. Ekip dışına da tat veren bir meyveydi bu). Daha sonra boot edebilmemiz, şimdi bir masa üstü ortamımız var (en çok sevinen de herhalde links ile pek haşır neşir olan metin oldu diye biliyorum.) Şimdi ise kurulan bir cd için çabalıyoruz. Onu yaptığımızda öncekiler gibi yine çok çalışmanın bir meyvesi ancak hem ekibe hemde Pardus'a gönül verenlere de tat vereceğini düşünüyorum. Bu meyveyi paylaşmaya açığız... Çünkü paylaştıkça artar diye düşünüyoruz.

ps: Daha teknik konularda yazıları [3] wiki sayfamızda bulabilirsiniz...

[0] http://m-akdere.blogspot.com/2009/12/ve-pardus64-uzerinde-masaustu-ortam.html
[1] http://nyucel.blogspot.com/2009/12/64-bit-kurulan-cd-icin-eksik-paket.html
[2] http://meltemparmaksiz.blogspot.com/2010/01/kurulan-cdye-bir-adm-kala.html
[3] http://tr.pardus-wiki.org/Pardus%27un_X86_64-64_Mimarisine_Port_Edilmesi

Necdet Yücel: 64-bit kurulan cd için eksik paket kalmadı

Wed, 30 Dec 2009 22:22:00 +0000

Bugün 64-bit kurulan Pardus için son eksiğimiz olan önyükleyiciyi nasıl halledeceğimize de karar verdik. Pardus'un 32-bitte kullandığı önyükleyici olan grub uzun süredir gelişimi durmuş bir yazılım. Yapması gereken işi fevkalade iyi yaptığından bir eksikliği de yok açıkçası.

Bizim açımızdan tek eksiği 64-bitte derlenmiyor oluşu. Diğer dağıtımlar ne yapmışlar diye baktığımızda onların grub'ı 32-bitte statik derleyip kullandıklarını gördük. Bugün biz de aynı yolu izledik ve sonuç olarak kurulan cd için eksiğimiz kalmadı.

En kısa sürede elimizdeki paketlerden[1] bir seçkiyle kurulan cd hazırlayabilmek için çalışıyoruz. Bu cd bizim için çok önemli bir eşiğin aşılması anlamına gelecek, çünkü bu cd'yi alan paketçiler kendi paketlerinin 64-bitte nasıl derlendiğini, ilave bir şey yapılmasının gerekip gerekmediğini görebilecekler. Pardus'un 64-bit gelişim süreci çok hızlanacak.

Biz de böyle büyük bir işin altından kalkabilmenin verdiği cesaretle kim bilir neler yapacağız...

ps: Yıllar önce çekilen 64 bit pardus videosunun yenisini[2] bugün çektik ;) Çekimlerin pek eğlenceli olduğunu söylememe gerek yoktur sanırım.

[1] http://x86-64.comu.edu.tr
[2] http://www.youtube.com/watch?v=4YxztKhvwps

Necdet Yücel: 64-bit için kurulabilir cd pek yakında

Tue, 29 Dec 2009 23:12:00 +0000

Geçen hafta oldukça az paket içeren bir rootfs geliştirici sürümünü duyurmuştuk[1], şimdi sırada alfa var[2]. Alfa için 2010 Şubat'ını öngörmüş olmamıza rağmen takvimde bir değişiklik yapabilecekmişiz gibi görünüyor.

Geldiğimiz durumda 1200'ün üzerinde 64bit pisi paketini hazırlamış durumdayız[3]. Bu aşamada hedefimiz daha fazla paketi 64bit'e taşımak yerine kurulabilir bir cd hazırlamak olacak.

Belki de bir yeni yıl ISO'su yetiştirebiliriz, kim bilir...

[1] http://nyucel.blogspot.com/2009/12/pardus-corporate-2-x86-64-rootfs-042.html
[2] http://nyucel.blogspot.com/2009/10/64bit-pardus-surum-takvimi.html
[3] http://x86-64.comu.edu.tr

Cihan Okyay: cihanokyay

Tue, 29 Dec 2009 02:00:09 +0000

Selamlar,

PHP’de kullanabileceğim framework leri araştırırken hem basitliği hemde iyi dökümante edilmiş olmasından CodeIgniter’ı tercih ettim. Bir süredir alışmaya çalışıyorum. CodeIgniter’ın kurulumu gerçekten çok basit. İsterseniz adım adım CI ‘ı sistemimize kuralım.

CI ‘a bulaştıysanız çoktan PHP, Apache, MySQL sisteminizde kuruludur ama yinede biz bir iki laf edelim. Konsolda kısaca sudo pisi it mod_php apache komutu vererek sistemimize PHP ve Apache kuralım. (mysql-server kurulu gelmektedir) Daha sonra yine konsolda service apache start komutu ile apache servisini çalıştıralım. Her defasında localhost işlemleri için /var/www/ dizinine ulaşmak istemezsek ev dizinimizde public_html adında bir dizin oluşturabiliriz. Böylece http://localhost/~kullanici_adiniz adresi ile projelerimizi tutabileceğimiz adrese ulaşabiliriz. İşte bizde CI ‘ı burada tutacağız. Bu adresten CI ‘ın son sürümünü indiriyoruz. zip olarak sıkıştırılmış dosyayı /home/kullanici_adiniz/public_html dizinine açıyoruz. İsterseniz açılan dizin ismini değiştirebilirsiniz. Web tarayıcımız ile http://localhost/~kullanici_adiniz/CodeIgniter adresine giriyoruz. O da ne? Bizi hoşgeldin diyerek karşılayan bir sayfa! Çok tatlı İşte Pardus altında CI ‘ı kullanmaya başlamak bu kadar basit. Bundan sonrası Internetteki kaynaklara başvurarak CI ‘a iyice alışmak. Bu süreçte en yakın dostunuz bu adreste. Vakit buldukça CI ile ilgili öğrendiklerimi burada paylaşmayı planlıyorum.

Bu arada tam da bugün Pardus projesinde svn hesabı almamın bir yılı dolmuş [1] Pardus projesi bana çok şeyler kattı bunun farkındayım. Bu süreçte bana yardımcı olan herkese teşekkür ederim. Bende elimden geldiğince katkı vermeye çalıştım projeye. [2] Umarım yararlı olabilmişimdir. Pardus ‘un hayatımdaki yeri hakkında o kadar çok şey yazabilirim ki tahmin edemezsiniz. Ama bu saatte gözüm kesmiyor yazmayı

Hepinize mutlu yıllar dilerim. Bol Pardus’lu günler…

[1] http://liste.pardus.org.tr/paketler-commits/2008-December/063966.html

[2] https://www.ohloh.net/p/pardus-linux/contributors/26912265106655

Akın Ömeroğlu: Paketler Hazır!*

Sun, 27 Dec 2009 23:15:48 +0000

Geçtiğimiz hafta hem gönüllü geliştiricilerimiz hem de bu güne kadar bize sayısız konuda destek olan Özgürlükİçin.com üyesi katkıcılarımız bizden bir e-posta aldı. 2009 yılı biterken Pardus projesi olarak katkıcı ve geliştiricilerimize Pardus için yaptıklarına teşekkür etmek amacıyla minik bir hediye vermek istedik.

Geçtiğimiz haftayı ben ve çokça Işıl bu işin organizasyonunu yapabilmek için harcadık. Lazer etiketler, yüzlerce kargo poşeti temini, adreslerin toparlanması, yazılması ve paketlerin hazırlanması derken en son Cuma günü göndereceğimiz paketlerin büyük çoğunluğunu hazırlamıştık. Yarından itibaren yeni yıl olmadan paketlerin sahiplerine ulaşmasını umut ederek kargo işlerini başlatıyor olacağız.

Umuyorum yeni yıldan hemen önce sizleri gülümsetmeyi başarabiliriz! Şimdiden herkese yeni yılda sağlık, mutluluk ve bol bol Pardus dolu günler diliyorum!

Not: Gönderi listesini oluştururken Ali Işıngör’ün ve Onur’un büyük katkısı sayesinde epey geniş bir liste oluşturmaya çalıştık. Eğer aradan kaçırdığımız birileri olduysa bize bildirmekten çekinmesin =)

*: hayır bunlar pisi paketi değil

Bahadır Kandemir: ÇOMAR ve PiSi

Sat, 26 Dec 2009 22:39:00 +0000

ÇOMAR ve PiSi kardeş, sanırım herkes biliyor bunu. Biri paketleri kuruyor, güncelliyor; diğeri kurulu paketlerin yapılandırma işlerini üstleniyor. Peki, ÇOMAR ve PiSi beraber nasıl çalışıyor? Paket yapıyorsanız ya da yapmak istiyorsanız, eninde sonunda "ÇOMAR betiği yaz" diyecektir birileri size, ve elbet bu soruyu soracaksınız. PiSi paketi yapmak çocuk oyuncağı olduğundan, diğer paketlerdeki ÇOMAR betiklerini alıp ufak değişikliklerle kendi PiSi paketlerinizde kullanabildiğinizden cevabını bilmemeniz ya da öğrenmemeniz muhtemelen uzunca bir süre etkilemez sizi, ama paket yapım işinizi kolaylaştırabilir de.

PiSi kaynak paketlerinde (pspec.xml), ikili paketin (.pisi uzantılı) sağladığı ÇOMAR görevlerinin ve her görevin hangi Python dosyası tarafından sağlandığının listesi bulunur:

    <Package>
        <Name>python</Name>
        <Files>
            ...
        </Files>
        <Provides>
            <COMAR script="package.py">System.Package</COMAR>
            <COMAR script="packhandler.py">System.PackageHandler</COMAR>
        </Provides>
    </Package>

Betikler, kaynak paket ile aynı dizindeki comar/ dizininde (hiç akla gelmez, değil mi?) bulunur. System.Package, System.PackageHandler ve System.Service dışındaki görevler PiSi ile ilgili olmadığından başka bir yazının konusu, bunlar muhtemelen Sistem Ayarları ekranındaki uygulamalardan birinin ihtiyaç duyduğu altyapıyı sağlar.

System.Package görevini yerine getiren betik, paket kurulduktan sonra, kaldırılmadan önce ve kaldırıldıktan sonra çalıştırılacak metodları içerir. Betik içinde, metodlardan herhangi birinin tanımlı olması zorunlu değildir. Dosya haklarını ve sahiplerini değiştirecekseniz postInstall() metodu, paket kaldırılmadan önce ayar dosyalarında değişiklik yapacaksanız (mod_php'yi kaldırmadan önce Apache ayarlarını değiştirmek gibi) preRemove() metodu, paket kaldırıldıktan sonra artık dosyaları temizleyecekseniz postRemove() metodu kodlarınızı yazmanız gereken yer.

import re

def postInstall(fromVersion, fromRelease, toVersion, toRelease):
    module_enable('PHP5')

def preRemove():
    module_disable('PHP5')

def module_enable(mod):
    ...

def module_disable(mod):
    ...

System.PackageHandler'da durum biraz daha farklı. Bu betikler, betiğin çıktığı paket kurulması/kaldırılması sırasında değil, sisteme herhangi bir paket kurulduğunda ya da kaldırıldığında çalıştırılıyor. Çekirdek modülleri ve Python kütüphaneleri gibi, paket deposunda onlarcası bulunan ve hepsine birer System.Package betiği yazsanız üç aşağı beş yukarı aynı betiğin ortaya çıkacağı paketlerde, paketçinin yükünü ve kod tekrarını azaltmak için kullanılıyorlar.

Django paketini kurduğunuzda, sistemdeki her System.PackageHandler betiği çalıştırılır ve betik içindeki metodlara, pakete ait iki XML dosyası parametre olarak verilir: metadata.xml ve files.xml. Bu dosyalardan ilki, pakete ait kimlik bilgilerinin barındırır, ikincisi ise, paketten çıkan her dosyayı ve dosyalara ait özet bilgileri. ÇOMAR betikleri, files.xml dosyasında, kendilerini ilgilendiren bir dosya varsa (mesela, Python'a ait SPH betiği, ikili paket .py dosyası içeriyorsa) ya da metadata.xml'de ilgili oldukları bir veri/etiket bulunuyorsa işlem yaparlar.

Python'a ait SPH betiği aşağıda, yeni başlayanlar için ağır bir örnek ancak örnek olsun diye yazacağım basit bir betik gerçekçi olmazdı.

import piksemel
import sys
import os

pythonPath = "/usr/lib/python%d.%d" % sys.version_info[:2]

def byteCompile(filepath):
    doc = piksemel.parse(filepath)
    paths = []
    for item in doc.tags("File"):
        path = item.getTagData("Path")
        if path.endswith(".py"):
            paths.append("/"+path)

    if paths:
        os.system("/usr/bin/python %s/py_compile.py %s" % (pythonPath, " ".join(paths)))

def removeByteCompiled(filepath):
    doc = piksemel.parse(filepath)
    for item in doc.tags("File"):
        path = item.getTagData("Path")
        if path.endswith(".py"):
            try:
                # Remove .pyc and .pyo
                os.unlink("/%sc" % path)
                os.unlink("/%so" % path)
            except OSError:
                pass

def setupPackage(metapath, filepath):
    byteCompile(filepath)

def postCleanupPackage(metapath, filepath):
    removeByteCompiled(filepath)

Bu gecelik bu kadar...

Bahadır Kandemir: ÇOMAR

Tue, 22 Dec 2009 17:42:35 +0000

ÇOMAR (COnfiguration MAnageR - Yapılandırma Yöneticisi), sıradan bir işi yapmak için Google'da saatler geçirmeyin, anlamadığınız bir formatta yazılmış ayar dosyalarını kurcalamayın ve bu sırada sisteminizi uçurmayın diye oluşturulmuş bir ayar yönetim sistemi. PiSi'nin kardeşi olur kendisi; biri uygulamaları kurar, diğeri yapılandırır - ya da en azından yapılandırma işi için kolay kullanılabilir bir ortam yaratır.

Misal, ağ bağlantısı kurmak istiyorsunuz. Bunu farklı yollarla, farklı yöntemlerle yapabilirsiniz. Ethernet, wireless, modem ve 3G kullanabilirsiniz. Ethernet ile yapacaksanız iş nispeten kolaydır; DHCP istemcisini açar, IP almaya çalışırsınız. makul bir süre sonra IP alamazsanız, ağda bir sorun olduğunu anlarsınız; ya da IP alıp hayatınıza devam edersiniz. Kablosuzda durum biraz daha karışıktır. DHCP ile IP almadan önce -varsa- kimlik doğrulama yaparsınız, doğrulama şekline göre farklı ayarlar yapar, farklı uygulamalar çalıştırırsınız. Her işi konsoldan yapmanızı gerektiren sadist bir işletim sistemi kullanmıyorsanız, genelde bu iş için bir araç kullanırsınız. İşlem yapmadan önce sizden yetkili kullanıcı parolasını ister, ilgili dosyaları değiştirir, gerekli programları çalıştırır.

Çoğu Linux dağımı bu işi böyle yapar. Belirli bir görevi yerine getirmek için oluşturulmuş -çoğu dağıtıma özgü- yönetim arabirimleri, kendi yöntemleri ile ayarları değiştirir, komut çalıştırır ve sonuçta kullanıcının isteğini yerine getirir. Sorun ise, aynı ayar dosyaları ya da uygulamalar farklı yönetim araçları ve bu araçlardan bilgi almak isteyen diğer uygulamalar tarafından kullanılmak istendiğinde ve kullanıcılara bir işi yapabilmeleri için yetkili kullanıcı (root) hesabı parolası verilmesi gerektiğinde ortaya çıkar.

ÇOMAR, burada devreye girer, sade ve basit bir çözüm ile. Pardus'ta sık yapılan işler için görev modelleri tanımlanır ve bu görevleri üstlenecek uygulamaların birbirlerinin ayağına basmadan, altyapıdaki değişikliklerden (değişen sürümler, kullanılan yeni teknolojiler, ...) çalışmalarını sağlayacak ve gerektiğinde yetki kontrolü yapabilen bir yönetim katmanı oluşturulur.

Ağ bağlantısı yönetimi
- Aygıtları listele
- Aygıt üzerinde bir bağlantı oluştur
- Adres ayarları yap
- Bağlantıyı aç
- Bağlantı bilgilerini göster
- ...
Servis yönetimi
- Servisleri listele
- Servisi aç
- Servis bilgilerini al
- ...
...

Görev modelleri yukarıda görüldüğü gibi olabildiğince sadedir, uygulamalardan ve teknolojilerden bağımsızdır. Alt görevleri yerine getirecek kodlar ise görevi yerine getirecek uygulamanın PiSi paketi ile beraber gelen Python betikleridir (bunlara ÇOMAR betikleri diyoruz) ve bu betikler içinde modelde tanımlı her alt görevi yerine getiren bir fonksiyon bulunmaktadır. Her uygulama, aynı görevi farklı şekillerde yerine getirdiğinden, her uygulamanın ÇOMAR betiği farklıdır. Betikler, uygulamaların PiSi paketlerini hazırlayan -teorik olarak, Pardus geliştiricileri arasında, o uygulamayı en iyi bilen- geliştiriciler tarafından yazıldığından, arabirimlerin keyfi yöntemlerle ayar dosyası değiştirme ya da komut çalıştırmasından daha güvenli ve düzenlidirler. Detaylı bilgi için, mevcut görev modelleri ve bu görevleri yerine getirecek ÇOMAR betiklerinin formatları incelenebilir.

Arabirimler ve ÇOMAR betikleri arasında duran ve yetki kontrolü yapan katmanda ise, yapılan iş teknik olarak karışık görünse de, aslında son derece basittir. Arabirimden alınan bir çağrı, örneğin ağ bağlantısı kurma emri; çağrıyı yapan kullanıcının o işi yapmaya yetkisi olup olmadığı kontrol edildikten sonra, ilgili uygulamanın ÇOMAR betiğine yönlendirilir ve betikte tanımlı fonksiyon çalıştırılır. Sıkıcı detaylar için, iletişim için kullanılan DBus'a (İngilizce) belgeler ve ara katman ile ilgili tasarım notları incelenebilir.

Arabirimlerin, bu ara katman ile iletişimi kolay bir şekilde yapabilmeleri için -nispeten- basit bir Python kütüphanesi bulunmaktadır:

    import comar
    link = comar.Link()
    print "Servis betiği olan uygulamalar:"
    print list(link.System.Service)

Bu Python kütüphanesi ile ilgili daha fazla örnek, COMAR API projesine ait Beni Oku dosyasında ve örnekler dizininde bulunabilir.

Necdet Yücel: Pardus Corporate 2 x86-64 RootFS 0.42 hazır

Mon, 21 Dec 2009 22:40:00 +0000

Pardus'un Kurumsal 2 sürümünü temel alıp geliştirdiğimiz 64 bit sürümünün sadece geliştiricilerin kullanımına yönelik kök dosya sistemini paylaşmak istiyoruz[1]. Bu kök dosya sisteminde tüm system.base ve system.devel bileşenleri 64-bit derlenmiş bulunuyor. 64 bite uygun çekirdek ve geliştirme için mutlaka gereken vi ve subversion da bu kök dosya sisteminde mevcut. Daha fazlasını isterseniz 64 bit hazırladığımız paketler de şimdilik burada[4].

Bu kök dosya sistemini kullanabilmek için ayrı bir disk bölümüne veya sanal bir makineye kurmaya ihtiyacınız olacak. Sistemin şimdilik bir yükleyicisi (grub, lilo, vb.) olmadığından varolan bir yükleyicinin boot etmesine ihtiyacı var. Kullandığınız herhangi bir linux'un grub veya lilo'suna herhangi bir linux'u nasıl ekliyorsanız aynı şekilde bu kökdosya sistemini açtığınız bölümü de eklemeniz yeterli olacaktır.

Geleneksel hatırlatmaları yapmakta fayda var: bu kök sistemi bir deneme sürümüdür, yeni toolchain ile paket derlemekten başka bir amaç için uygun değildir. Bu paketleri herhangi bir Pardus üzerine kurmamanız gerekir (kursanız da çalışmazlar;)). Kullandığınız 32bit bir Pardus üzerinden bu kök sisteme chroot yapamazsınız (inatlaşmak için değil de uygun olanı bu değil diye yazıyorum).

/root dizini içine svn deposunun kök dosya sistemi hazırlandığındaki halini devel-x86_64 olarak koyduk. Sistem açıldığında bir svn up diyerek sadece aradaki farkları alıp paketlemeye başlayabilirsiniz. Belki başlamadan "PiSi paketlerini 64 bite taşırken neler yapılıyor" başlıklı yazımı[5] da okumak isteyebilirsiniz. Svn depomuz hakkında da bir yazı[6] var, okumadıysanız o da ilginizi çekebilir.

Kurulum için 64 bit işlemcili bilgisayarınızda şu adımları izlemek yeterli:

* Yeni kök sisteminin kurulacağı disk bölümünü hazırlayın. Belki [2] adresinindeki Pardus 2008 RootFS duyurusundaki adımlara bakmak isteyebilirsiniz.

* pardus-corporate2-rootfs-0.42.tar.bz2 dosyasını bu dizine açın. Dosya açıldığında ~1.3GB yer kaplayacaktır. /etc/fstab ve /etc/mtab dosyalarını sisteminize uygun hale getirin.

* İmaj açıldıktan sonra sisteminizi yeniden başlatabilirsiniz. Açılış için bir önyükleyiciye ihtiyacınız olduğunu yazmıştım. İşler yolunda giderse sisteminiz açılacaktır.

* root için pardus parolasını kullanarak oturum açıp geliştirmeye başlayabilirsiniz.

Bu x86-64 için ilk rootfs deneme sürümü olduğundan bir takım hataları olduğunu ihmal etmemelisiniz.

[1]http://members.comu.edu.tr/nyucel/pardus-corporate2-rootfs-0.42.tar.bz2
[2]http://liste.pardus.org.tr/gelistirici/2008-February/011253.html
[4]http://x86-64.comu.edu.tr
[5]http://nyucel.blogspot.com/2009/12/pisi-paketlerini-64-bite-tasrken-neler.html
[6]http://nyucel.blogspot.com/2009/12/devel-x8664-svn-deposu-hakknda.html

S. Çağlar Onur: iMac isteyen?

Mon, 21 Dec 2009 00:40:23 +0000

Olur da ilgilenen olursa diye...

Akın Ömeroğlu: Selam Pardus, seni iyi tanıyor gibiyim!

Sat, 19 Dec 2009 22:12:16 +0000

Her başlangıcın zor olması gerçeğinin kaçınılmaz olduğu göz önüne alındığında daha pek de duyulmamış bir yerde blog yazmaya başlamak da benim için biraz zor. Bildiğiniz gibi bir süre Pardus Proje Yöneticisi Erkan Tekman (bundan sonra kendisine zaman zaman ET’de diyebilirim) tarafından resmi olmayan işe başlayışım duyurulmuştu. 1 Kasım’dan bu yana hem ortama alışmak hem de işlerin bir ucundan yavaş yavaş tutmaya başlamak için henüz resmi olmasa da Pardus ofisine gidip geliyorum. Pek çoğunu yakından tanıdığım yeni çalışma arkadaşlarımın gösterdiği ilgi ve bir takım ET uyarıları -fırça da denebilir- sayesinde alışma süresini kısa sürede doldurdum ve yıl başında resmi olarak da işe başlamamla birlikte artık önümüzdeki aylar ve yıllarda neler yapacağımı kestiriyorum.

Geçtiğimiz iki yılda (2007 Eylül – 2009 Eylül arasında) Pardus’u yakından takip eden pek çok kişinin bildiği üzere resmi topluluk sitemiz olan Özgürlükiçin.com’un yürütülmesi, yönetilmesi, geliştirilmesi işleriyle uğraştım. Bu günden sonra da umuyorum mesaimin çoğunu Pardus ve çevresindeki ekosistemin daha da büyümesini sağlamak için harcayacağım!

Yine yeniden selam Pardus…

Mete Bilgin: 64 bit geliyor mu ne?

Sat, 19 Dec 2009 21:38:35 +0000

Necdet hocam'ın da yazdığı gibi rootfs yakında yayınlanacak. Bir çok kişinin büyük merakla beklediğini hepimiz biliyoruz. Ancak rootfs sürecinde sadece konsol ekranı olan bir sistem olacak. Bu yüzden gerçekten ne yapacağını bilen arkadaşların rootfs'i denemesini öneriyoruz. Diğer arkadaşların ise bir süre daha sabretmesini içten arzuluyorum.

Diğer arkadaşlara ise rootfs ile iyi eğlenceler diliyorum. Umarım bunun 3 üniversite son sınıf öğrencisinin uzun süreler boyunca çalışarak meydana getirdiği bir sürüm olduğunu unutmazsınız.

Artık bizler daha çok çalışarak alfa için daha uzun bir mesafeyi kat etmemiz gerekiyor. Bize yardımcı olanlara şimdiden teşekkür ederiz.

Not: gelişmeler için bizi takip edin(Necdet Yucel, Metin Akdere, Meltem Parmaksız, wiki).

Necdet Yücel: PiSi Paketlerini 64 bite Taşırken Neler Yapılıyor?

Sat, 19 Dec 2009 15:24:00 +0000

64bit ile ilgili ilk yazımdan[1] bu yana hep üzerinde durduğum şey bu çalışmaları bir öğrenim süreci olarak gördüğümüzdü. Bir işletim sistemini bir mimariden bir diğerine taşımak demek hem boot sürecini, hem paket yöneticisini, hem de işletim sisteminin geri kalanını detaylarıyla öğrenmek demek aslında. Sadece bunlarla da sınırlı değil öğrenme süreci; diğer paket yöneticileri nasıl çalışıyor, diğer dağıtımlar mimari farkı için paketlerde nasıl değişiklikler yapmışlar sorularına cevap verebilmek gerekiyor.

Bu öğrenme ve çalışma sürecinde en zor şey öğrendiklerini belgelendirmek. İnsan "bunları yazacağıma biraz daha çalışayım, başka şeyler öğreneyim" diye düşünüyor ama bu düşüncenin bizi hedefimizden uzaklaştıracağının da farkındayız. Aldığımız her notu henüz elektronik ortama geçirmemiş olsak bile (herkesin elinde not aldığı defterler var) sürecin temel aşamalarını wiki[2]'ye aktarmaya çalışıyoruz. Bu belge sürekli gelişme aşamasında, çünkü yazanlar sürekli öğreniyorlar ;)

RootFS'in hazır olduğunu bir süre önce yazmıştım[3]. Bir iki gün içinde bunu indirilebilir bir yere koyacağız. Elbette RootFS sadece geliştiriciler için olacak. Meraklı ve heyecanlı son kullanıcılar en azından alfa sürümü beklemeliler.

Peki RootFS'i alan geliştiriciler ne yapacak? Elbette daha önce bir RootFS kullananlar için bir açıklama gerekmez ama yine de meraklılar için bir şeyler yazmak iyi bir fikir olabilir.

Her PiSi paketinin zaten bir geliştiricisi bulunduğundan ve pspec.xml ve actions.py dosyaları 32bit için hazırlanmış olduğundan 64bite geçişte yapılacak şey paketi sıfırdan hazırlamaya çalışmak değil. Bu aşamada yapılması gerekenleri wiki'de Paketlerin X86_64 Mimarisine Taşınmasında Yapılması Gerekenler bölümünde yazıyoruz ama burada da başlıkları yazayım. Merak eden wikiden devamına bakar herhalde.

64bite taşınırken inşa dosyalarında değişiklik gerektirecek paketler için altı farklı durum olabileceğini öngörüyoruz:

farklı parametrelerle derlenenler
ilave yamalar gerektirenler
32-bitte yapılan bazı yamaların çıkartılması gerekenler
farklı kaynak dosyasına ihtiyaç duyanlar
dosyaları farklı dizinlerde bulunduranlar
x86_64 mimarisinde karşılığı bulunmayanlar

Geliştiricilerin bu durumlara uyan bir paketle karşılaşmaları durumunda bu değişikliği wikide uygun başlık altında yazmalarını bekliyor, karşılaştıkları sorunlara listede[4] beraber çözüm bulmayı umuyoruz.

[1] http://nyucel.blogspot.com/2009/07/64bit-pardus.html
[2] http://tr.pardus-wiki.org/Pardus'un_X86_64-64_Mimarisine_Port_Edilmesi
[3] http://nyucel.blogspot.com/2009/11/64-bit-icin-rootfs-hem-hazr-hem-hazr.html
[4] http://liste.pardus.org.tr/64bit/

Necdet Yücel: devel-x86_64 svn deposu hakkında

Fri, 18 Dec 2009 09:37:00 +0000

Meraklı gözlerin farketmiş olduğunu tahmin ettiğimiz bir svn deposu kullanıyoruz bir süredir. Bu depoyu diğer Pardus depolarından farklı kullandığımız için bir açıklama yapmak gerekiyor.

64bit için temel aldığımız Pardus sürümü Corporate 2 ve bu sürüm geliştirme halinde. Başlangıçta bu sürümü takip etmeyi denerken, Pardus ekibiyle Gebze'de yaptığımız görüşme sonunda Kurumsal 2 deposunun bir görüntüsünü alıp onun üzerinde çalışmaya karar verdik. Bu kararın ardından svn'in 82569 numaralı görüntüsünü alıp çalışmalarımızı onun üzerinde yapıyoruz. 64bit için değişiklik gerektiren paketler için gerekenleri yapıp commit ediyoruz. Bu deponun tamamını 64bit'e taşıdığımızda güncel svn ile aradaki farkı alıp onları da ayrıca halledeceğiz. Yaptığımız çalışmalarla ilgili belgelendirme en başından bu yana bu adreste bulunuyor. Pardus'u başka bir mimariye port etmeyi düşünenlerin nasıl bir yoldan geçecekleri ile ilgili bir fikirleri olması için faydalı olabilir.

Bu yazıyı 64bit rootfs'i alacak arkadaşlara yardımcı olması amacıyla yazıyorum.

Erkan Tekman: Görev Değişiklikleri

Thu, 10 Dec 2009 06:49:33 +0000

Üç yıldır projede pek çok görev üstlenmiş, bu arada 2008 Sürüm Yöneticiliği, Dış Projeler Koordinatörlüğü ve son olarak da Kurumsal 2 Sürüm Yöneticiliği yapmakta olan Ekin Meroğlu kısa (ümidimiz oldukça kısa) bir süre için projeden ayrılıyor, Ekin askere gidiyor…

2008 Sürüm Yöneticiliği görevini Gökcen Eraslan üstleniyor. 2009.1′in çıkışı (sürüm takvimini pek yakında sürüm yöneticimiz Onur Küçük açıklayacak) ile YALNIZCA GÜVENLİK durumuna geçecek ve 2009.2′nin çıkışı (planımıza göre 2010 Nisan’ında yayımlanacak) ile YAŞAM SONU durumuna erişecek olan 2008 sürümü Ekin’in dönüşünü göremeyecek herhalde. O nedenle bu görevlendirme geçici değil, kalıcı…

Kurumsal 2 Sürüm Yöneticiliği görevini geçici olarak Ozan Çağlayan üstleniyor. Yeni yapılanmamız uyarınca artık sürümlerimizi iki kişilik bir sürüm yönetim ekibi çıkaracak. Geliştirici sürümünü geçtiğimiz haftalarda duyurduğumuz ve nihai sürümünü planımıza göre 2010′un ilk yarısında yayımlayacağımız Kurumsal 2 çalışmalarında Ozan ile birlikte çalışacak arkadaşımız Serdar Dalgıç.

Gerek 2009′un ara sürümlerinin takvimi göz önüne alındığında, gerekse 2010 yılı içerisinde ekipte yaşanacak büyüme ve ortaya çıkacak oryantasyon ihtiyacı hesaba katıldığında “Pardus 2010″ adı ile bir sürüm yayımlamanın yerinde olmadığını gördük. 2000 serisinde 2009′u izleyecek olan sürümümüz Pardus 2011. Pardus 2011 Sürüm Yöneticisi olarak Gökcen Eraslan görev yapacak ve sürüm yönetim ekibinde Fatih Aşıcı ile birlikte çalışacak. Ayrıca 2009 için “Ürün Yöneticisi” adıyla oluşturduğumuz görev 2011′den başlayarak Sürüm Camia Temsilcisi (SCT) adını alarak sürüm yönetim ekibindeki UEKAE çalışanı arkadaşlarımıza eşlik edecek. Pardus 2011 için SCT’yi gelecek ay başında belirleyip duyurmayı planlıyoruz. Pardus 2011 sürümünü 2010 yılı sonunda yayımlamayı hedefliyoruz. Geliştirme çalışmalarının çok yakında başlayacağının müjdesini vermiş olayım buradan ve gerisini Gökcen’e bırakayım.

Pardus 2009, Pardus 2011.1′in çıkışı ile, tahminen 2011′in ilk yarısında YALNIZCA GÜVENLİK durumuna geçecek ve 2011.2′nin çıkışı ile, tahminen 2011 ortasında, yani 2009′un çıkışından neredeyse 2 yıl sonra YAŞAM SONU durumuna erişecek. Bu da 2009′u 2007 ile birlikte en uzun ömürlü sürümlerimiz arasına sokacak. Amacımız 2011 sonrasında 12 aylık sürüm periyotlarına olabildiğince uymak. Uygun zamanda diğer büyük dağıtımlar gibi 6 aylık periyotlara geçişi düşünebileceğiz, ama kişisel tahminim bunun 2013′ten önce olamayacağı yönünde…

Kurumsal sürümlerimiz için ise 3 yıllık periyotlar düşünüyoruz. Ancak Kurumsal 3′ün 2 yılın ardından, yani 2012′de yayımlanması olasılığı hayli yüksek. Kurumsal sürümler bir sonraki sürümün çıkması ardından 1 yıl desteklenecekler. Eğer sözleşmeli kullanıcıları olursa bu süreyi 1 yıl daha uzatmak mümkün olacak. Yani Kurumsal 2 için desteğimiz 2013-2014 civarında sona erecek. Kurumsal 3′ün geliştirici sürümünün 2011 sonunda çıkacağı hesaba katıldığında kurumsal kullanıcıların test, yerleştirme ve terfi/göç için en az 1,5 zamanları olacak, ki diğer büyük dağıtımlar ile uyumlu süreler bunlar da.

Eren Türkay: PHP <5.3.1 Denial of Service

Sun, 29 Nov 2009 18:17:17 +0000

Uzun zamandır yazamıyordum, gezegen biraz paslanmış ama bu girdi gezegenin pasını alacak gibi görünüyor :)

Birkaç gün önce PHP 5.3.1 yayınlandı, birçok hatayı ve güvenlik açığını kapatıyor. Güvenlik güncellemeleri şu şekilde:

Added “max_file_uploads” INI directive, which can be set to limit the number of file uploads per-request to 20 by default, to prevent possible DOS via temporary file exhaustion.
Added missing sanity checks around exif processing.
Fixed a safe_mode bypass in tempnam().
Fixed a open_basedir bypass in posix_mkfifo().
Fixed failing safe_mode_include_dir

İçlerinden en önemlisi kalın olarak belirttiğim “max_file_uploads” seçeneği. PHP 5.3.1 ‘den önceki sürümlerde bu özellik yok ve üzerinde PHP çalıştıran herhangi bir sunucu 1 dakika içerisinde isteklere yanıt veremez hale getirilebiliyor. Upload edilen dosyanın işlenip işlenmemesi önemli değil, sadece boş bir index.php barındırmanız bile yetiyor!

Açık PHP’nin dosya upload sırasında geçici dosya oluşturmasından kaynaklanıyor. Eğer art arda 16.000+ dosya upload isteği gönderirseniz, sunucu geçici dosya yaratma ve silme ile aşırı derecede meşgul olacağı için normal isteklere cevap veremez hale geliyor. Bu süre zarfında %100 ‘e yakın işlemci tüketmesi ve büyük miktarda bellek kullanması da cabası.

Bununla birlikte açığın kullanıldığına dair çok net bir işarete rastlayamıyorsunuz. Sadece log dosyanızda aynı IP adresinden gelen birkaç yüz tane POST isteği görülecek. POST isteklerinin içeriğin görülemediği için, eğer bu açıktan haberdar değilseniz dikkatinizi o yöne değil de başka yerlere vererek sunucunuzun neden erişilmez olduğunu anlayamayacaksınız. Daha da kötüsü, her zaman kolayca kullanılabileceği için sisteminiz büyük risk altında olacak :)

Açık Bogdan Calin tarafından bulundu. Daha ayrıntılı bilgi için [0] adresini okuyabilirsiniz. Kendisi kullandığı scripti vermeyeceğini yazmış ancak biraz araştırma ve deneme ile açığı exploit eden kodu yazdım ve yayınlıyorum. :) Kod [1] adresinde.

Şu anda Türkiye’de PHP içerik sunan sitelerin büyük bir çoğunluğu etkinlenir durumda. Hosting şirketleri bu açığı kapatmadığı sürece de etkilenecek…

[0] http://www.acunetix.com/blog/websecuritynews/php-multipartform-data-denial-of-service/

[1] http://www.exploit-db.com/exploits/10242

Peki nasıl korunacağız?

PHP 5.3.1 ile açık kapanıyor. Eğer güncelleme imkanınız varsa 5.3.1′e güncelleyin. Ancak PHP 5.3.1 ile birçok özellik değişmiş durumda ve PHP 5.2.x ile çalışan pek çok uygulama 5.3.x ile çalışmayacaktır. Bu yüzden büyük ihtimalle PHP 5.2.x kullanıyorsunuz. Eğer tahmin ettiğim gibiyse, 5.2.x yamaları aşağıda. Yamaları uygulayıp PHP’yi tekrar derleyin ve sunucunuzu yeniden başlatın.

http://svn.php.net/…/main/rfc1867.c?r1=272374&r2=289990

http://svn.php.net/…/main/main.c?r1=289214&r2=289990 (NOT: Buradaki 100 değeri sonradan 20 olarak değiştirildi, siz de 20 olarak değiştirip uygulayın)

Güvenli olup olmadığımı nasıl anlarım?

Çok basit. Aşağıdaki adresindeki dosyayı alıp sunucunuz üzerinde dosya uzantısı *.php olacak şekilde çalıştırın. Sizde yamanın olup olmadığını söyleyecektir.

http://cekirdek.pardus.org.tr/~eren/security/guvenli-miyim.phps

Pardus ne alemde?

Tabi ki açık yayınlandıktan 1 gün sonra yamaları eklendi ve commit [*] edildi. Birkaç gün içerisinde de depoya alındı. Şu anda düzeltilmiş PHP paketi stable depoda. Eğer Pardus kullanıyor ve PHP içerik sunuyorsanız güvenlik açığını kapatmak için PHP paketlerini güncellemeniz yeterli:

sudo pisi ur && sudo pisi up mod_php php-common php-cli

sudo service apache restart

* http://liste.pardus.org.tr/paketler-commits/2009-November/087149.html

Sonra?

Yazdığım bu girdi ve exploit bu tür önemli şeyleri takip etmeyen sistem yöneticilerini uyandıracaktır diye umuyorum. Eğer PHP kullanıyorsanız, lütfen kullandığınız dağıtımın güncellemelerini kontrol edin. Açığın kapanıp kapanmadığına bakın. Hizmet satın alıyorsanız sunucu yöneticinize bu durumu bildirin. Ve lütfen bu girdiyi ulaştırabildiğiniz kadar insana ulaştırın, dağıtın! Böylece insanlar bu konu hakkında bilinçlenecek ve bu açık daha hızlı bir sürede kapanacabilecek..

Önemli Notlar:

Yayınlanan kod ile yapacaklarınız tamamen sizin sorumluluğunuzdadır. Yayınlanan kod sadece eğitim amaçlıdır ve böyle bir şeyin yapılabileceğini göstermek için yazılmıştır.

Renan Cakirerk: Pardus 2009: MagicPlug ve Pardus ile Ev Otomasyonu

Sat, 28 Nov 2009 20:35:00 +0000

Çekmecelerimi karıştırırken 2005 yılında yaptığım bir proje geçti elime. MagicPlug.

MagicPlug, akıllı bir elektrik prizi. Kendisine takılan cihazları uzaktan "aç kapa" yapmak için tasarlandı. Uzaktan ile kastettiğim kablosuz olarak bilgisayar üzerinden prize hükmetmek. Dolayısı ile bu bilgisayara uzaktan bağlanılabildiği için aynı zamanda internet üzerinden de kontrol edilebiliyor.

Projeyi yaptığım günlerde Linux kullanmıyordum. Çekmeceden çıkarıp bir de Pardus 2009 üzerinde çalıştıralım dedim.

MagicPlug'ı, uzaktan kumandalı oyuncak araba, röle, paralel port kablosu, birkaç transistör, direnç ve diyot kullanarak yaptım.

Uzaktan kumandalı arabanın üzerinden çıkardığım alıcı kendisine gerekli komutlar verilince motor çalıştırmak üzere tasarlanmış. Biraz modifikasyonla bunu bir röle tetikleyecek hale getirdim.

Arabanın kumandasını ise yine biraz modifikasyonla paralel porttan aldığı komutlar ile vericiye sinyal göndermesini sağladım.

Daha iyi anlaşılması için bir şema hazırladım.

Sonuçta ortaya şöyle iki cihaz çıktı:

MagicPlug Kumandası

MagicPlug

Peki sistemi nasıl çalıştırdım?

Önce paralel porttan çıkış almamı sağlayacak küçük bir C programı yazdım. Program iki adet argüman alıyor, on ve off.

sudo magicplug on

komutunu verdiğimizde fiş çalışıyor. off komutu verince de çalışmasını durduruyor. Programın kodlarını buradan bulabilirsiniz.

Programi derlemek icin "gcc magicplug.c -o magicplug" komutunu verin.

Daha sonra ise Python ve Qt kullanarak hazırladığım ve sadece bir butondan oluşan frontend'e backendi bağladım. O nun da kodlarını şuradan bulabilirsiniz.

"sudo python magicplug.py komutunu verip programı çalıştırabilirsiniz."

Masaüstüme bağlı olan bu sisteme laptop'umdan ssh -X ile bağlanarak sistemi Pardus 2009 üzerinde çalışır halde gösterdiğim kısa video da aşağıda. Sistem şu an yanımda olsa da aslında salondan veya Antartika'dan lambayı kapatıp açabilirim. Bu arada cep telefonundan anca boyle fake gibi gorunen bir video cekebildim + projeyi Kıbrıs'ta yaptığım için İngiliz tipi fiş kullanmayı tercih ettim.